Terug naar overzicht
Achtergrond
19 maart 2012

Beheer elektriciteitsnetten

In Nederland is de afgelopen jaren veel te doen geweest over netbeheer.

Opsplitsing

Elektriciteitsnetten maken het mogelijk dat stroom vanuit de energiecentrale uiteindelijk in de huiskamer terechtkomt. Door de invoering van de Wet Onafhankelijk Netbeheer, beter bekend als de Splitsingswet, moet het beheer van de netten sinds 1 januari 2011 losgekoppeld zijn van het energiebedrijf waar zij onderdeel van waren. De gedachte achter deze scheiding is dat de toegang tot de netten voor alle energieleveranciers verzekerd zal zijn, en er zo eerlijke concurrentie kan plaatsvinden zonder willekeur van de netbeheerder.

 

Energiebedrijven Eneco, Essent en Delta zijn in een rechtzaak verwikkeld met de overheid omdat zij tegen de volledige juridische en financiële loskoppeling van het netbeheer zijn. De volledige loskoppeling is volgens de energiebedrijven niet nodig om de onafhankelijkheid van de netten te waarborgen. Daarbij zou de maatregel verder gaan dan de Europese regels vereisen. De Hoge Raad heeft begin 2012 besloten het Europese Hof van Justitie te vragen om duidelijkheid te geven over enkele vraagstukken van Europees recht, voordat de Hoge Raad zelf zal besluiten in deze zaak.

 

TenneT

De hoogspanningsnetten zijn in Nederland sinds de invoering van de splitsingswet in het beheer van TenneT, een bedrijf dat volledig in handen is van de rijksoverheid. TenneT heeft als wettelijke taak om elektriciteit te transporteren, het transportnet te onderhouden en om deze te ontwikkelen. TenneT verzorgt dus geen aansluitingen met gewone huishoudens of bedrijven, dat is de taak van de regionale netbeheerders.

 

Door de opkomst van nieuwe vormen van energieproductie, zoals elektriciteit uit zon en wind, zullen de netten moeten worden aangepast. De netten moeten bestand worden gemaakt tegen de onregelmatige levering van energie door zon en wind. Hiervoor zijn volgens de netbeheerders miljardeninvesteringen nodig.

 

Naast Nederland is TenneT actief in Duitsland, als één van de vier Duitse beheerders van hoogspanningsnetten. Hiermee speelt TenneT een vooruitstrevende rol in de vorming van een Europese elektriciteitsmarkt (lees dossierstuk Energie en Europa).

 

Regionale netbeheerders

De regionale netbeheerders verzorgen het transport van elektriciteit over netten die onder een spanning staan van lager dan 110 kV. Via laagspanningsnetten leveren de regionale netbeheerders uiteindelijk aan huishoudens en kleine zakelijke klanten. Nederland heeft acht regionale netbeheerders.

 

De overheid dient een meerderheidsbelang in de elektriciteitsnetten te hebben. Meestal zijn dat de gemeenten en provincies van het gebied dat door de netbeheerder wordt gedekt. De Stuurgroep Visie Netbeheer heeft in opdracht van het ministerie van Economische Zaken een rapport geschreven over de rol van de lokale overheid als aandeelhouder. De Stuurgroep heeft de aanbeveling gedaan dat lokale overheden een meer actieve en betrokken rol aannemen als aandeelhouder dan nu soms het geval is. Lees meer hierover in het rapport van de Stuurgroep visie netbeheer.

 

Toezicht

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) houdt toezicht op de tarieven die TenneT en de regionale netbeheerders mogen hanteren. De prijzen zijn gereguleerd omdat de netbeheerders een monopolie hebben op het gebied waar zij werken. Bij de bepaling van de prijzen kijkt de NMa naar het rendement dat de netbeheerders mogen behalen gezien hun prestaties. Daarbij ziet de NMa erop toe dat de netbeheerders voldoende geprikkeld blijven om doelmatig te werken.

 

Volg ons op Twitter: @energiepodium

 

Lees meer:

Rijksoverheid, Netbeheer en congestiemanagement.

Rechtspraak.nl, Vragen Hoge Raad Splitsingswet.

Netbeheer Nederland, Impact van verduurzaming op gas- en elektriciteitsnetten tot 2050.

TenneT, Gereguleerde taken.

Nederlandse Mededingingsautoriteit, Regulering regionale netbeheerders.