Terug naar overzicht
Achtergrond
2 februari 2012

Energie en de Europese Unie

Energie is niet langer een aangelegenheid voor lokale of nationale monopolisten.

In de jaren negentig besluiten de lidstaten van de Europese Unie (EU) om de energiesector te liberaliseren. Bedrijven en huishoudens kunnen nu dan ook hun eigen energieleverancier kiezen. Leveranciers moeten van de EU onafhankelijk zijn van de beheerders van gas- en elektriciteitsnetten. Op deze manier kunnen ook nieuwe bedrijven op de energiemarkt gebruik maken van de gas- en elektriciteitsnetten onder dezelfde voorwaarden als de voormalige energiemonopolisten.

 

De Europese Commissie is de drijvende kracht achter het Europese energiebeleid. De Duitser Günther Oettinger is de huidige Eurocommissaris voor energie. De uitgangspunten van zijn beleid zijn concurrentie, duurzaamheid en voorzieningszekerheid op de energiemarkt.

 

Duurzaamheid

De landen van de Europese Unie hebben zich voorgenomen om in 2020 twintig procent minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. Ook willen zij het totale energiegebruik met twintig procent terugbrengen. Tot slot wil de EU dat in 2020 minimaal twintig procent van het energiegebruik afkomstig is van hernieuwbare energie. Om dit te bereiken moeten de lidstaten de productie en het gebruik van bijvoorbeeld biobrandstof, windmolens en zonnepanelen vergroten.

 

Om deze doelstellingen te halen heeft de EU onder andere het emissiehandelssysteem (ETS-systeem) ingevoerd. De Europese lidstaten veilen uitstootrechten aan industriële bedrijven. Deze uitstootrechten kunnen vervolgens worden doorverkocht. Dit geeft een financiële prikkel om zo weinig mogelijk CO2 uit te stoten. Volgens politici zoals Bas Eickhout heeft de huidige uitvoering van het handelssysteem te weinig effect en is het nodig om de ETS te hervormen.

 

Voorzieningszekerheid

Om ook in de toekomst verzekerd te zijn van energie wil de Europese Commissie naar één Europese energiemarkt toe. Als de Europese netten als één systeem zijn verbonden kunnen energietekorten en overschotten beter over Europa verdeeld worden. Ook wil de Commissie dat de lidstaten hun buitenlandse energiebeleid op elkaar afstemmen. Op die manier kan de EU sterker staan bij onderhandelingen met landen buiten de Europese Unie.

 

Om minder afhankelijk te worden van één energiebron of exportland wil de Europese Unie meer energie halen uit andere bronnen dan fossiele brandstoffen. De opkomst van duurzame energieopwekking kan hier aan meewerken. Als het gaat om de import van energie wil de Europese Unie zoveel mogelijk geografisch gespreide energiebronnen gebruiken. Dit is lastig omdat de meeste olie- en gasvoorraden zich bevinden in een beperkt aantal gebieden, zoals het Midden-Oosten en Rusland.

 

Energy Roadmap 2050

In december 2011 heeft de Europese Commissie het discussiestuk Energy Roadmap 2050 gepresenteerd. Op basis van dit document wil de Europese Commissie het Europese energiebeleid verder ontwikkelen. De Commissie geeft in het stuk aan dat zij in 2050 de uitstoot van CO2 met minstens tachtig procent wil hebben verminderd ten opzichte van 1990.

 

Volg ons op Twitter: @energiepodium 

 

Lees meer:

Montesquieu Instituut, Energiebeleid.

Europese Commissie, Energy 2020.

Europa Decentraal, Emissiehandel.

Europese Commissie, Energy Roadmap 2050.