Terug naar overzicht
Achtergrond
31 januari 2012

Van gasbel tot Energy Valley

Nederland werd in 1959 verrast met de vondst van een enorme gasbel bij Slochteren in de provincie Groningen.

De gasbel bleek al gauw een van de grootste ter wereld te zijn. Huishoudens en bedrijven werden in rap tempo aangesloten op een nieuw, fijnmazig gasnetwerk. Eind jaren zestig was de overschakeling op aardgas afgerond.

 

De directeur van de NAM, Bart van de Leemput, schat dat we nog minimaal de komende vijftig jaar vooruit kunnen met de Groningse gasvoorraden. Wereldwijd verwacht hij dat gas pas over ongeveer 200 zal opraken.

 

Dutch disease

Gas heeft de Nederlandse staat tot nu toe ruim 211 miljard euro opgeleverd. De enorme inkomsten van het aardgas zijn voor een deel besteed aan de bouw van de Oosterscheldedam. Ook zijn met de opbrengst de sociale voorzieningen in Nederland flink uitgebreid. Sinds 1995 gaat ongeveer veertig procent van de aardgasbaten naar een investeringsfonds. Onder andere de aanleg van de Betuwelijn en de HSL-Zuid zijn uit dit fonds betaald.

 

De grote gasbaten hebben in de jaren zeventig ook geleid tot enkele economische problemen. Internationaal spreekt men over de Dutch disease. Deze term verwijst onder andere naar een scheefgroei in de staatsfinanciën. Ook leidden de gasbaten tot een dure gulden, wat nadelig was voor de concurrentiepositie van Nederland.

 

Gasrotonde van West-Europa

Met de aanleg van gasverbindingen met Engeland en Rusland is Nederland een spil in het Europese gasnetwerk geworden. Het kabinet heeft de ambitie om van Nederland een belangrijk doorvoerland, een zogenaamde ‘gasrotonde’, te maken. De kennis van de gasindustrie die Nederland in huis heeft komt hierbij goed van pas.

 

De ontwikkeling van de gasrotonde levert in de komende tien jaar naar verwachting 13.000 banen en 21 miljard euro aan extra inkomsten op.

 

Energy Valley

Onder de noemer Energy Valley werken vier noordelijke provincies samen met partijen uit het onderwijs en het bedrijfsleven om hun energieregio te versterken. Energy Valley stimuleert innovatie in de energiesector en is een drijvende kracht achter de ontwikkeling van de gasrotonde. Ook wordt in Groningen de Energy Academy Europe opgericht.

 

Energy Valley ondersteunt ook de opkomst van biogas. Voornamelijk agrariërs gebruiken steeds vaker installaties om biogas op te wekken uit mest, GFT en ander landbouwafval. Energy Valley helpt bij het opzetten van opwerkingsinstallaties die het biogas uiteindelijk tot groen gas kunnen opwerken. Dat groene gas kan vervolgens ook op het reguliere gasnet worden ingevoerd. De opkomst en ontwikkeling van biogas voegt zo een extra tak toe aan de Nederlandse gassector.

 

De gasindustrie krijgt ruim zestig jaar na de vondst van de gasbel bij Slochteren een nieuwe toekomst. In die toekomst ligt de nadruk niet meer alleen op winning van het Groninger aardgas. De nadruk komt steeds meer te liggen op de doorvoer van gas, innovatie en de export van kennis.