Terug naar overzicht

31 maart 2016

Vergroenen datacenters lukt mits ‘zon en wind’ betaalbaar blijven

Wil Nederland als digitale mainport blijven groeien én vergroenen, dan moet groene energie voor de IT-sector betaalbaar blijven. En zolang grootschalige opslag van ‘zon en wind' niet kan, blijven datacenters voor een flink deel afhankelijk van stroom uit biomassa en/of groene stroom uit het buitenland. Dat zegt Stijn Grove, directeur van Dutch Datacenter Association (DDA) in reactie op een rapport van het Brits-Amerikaanse adviesbureau CBRE. Daarin wordt de regio Amsterdam genoemd als de snelste Europese stijger in deze groei-industrie.    

 

Hoe groot is de datacentermarkt in Nederland?   

Grove: "Totaal telt Nederland nu zo'n 150 grotere datacenters, met een vloeroppervlak van 400 m2 en meer. Een honderdtal betreft commerciële datacenters, waarin andere bedrijven hun eigen ICT onderbrengen, zoals bij Equinix. Daarnaast zijn er een vijftig tal in-house datacenters voor eigen gebruik, zoals banken die hebben en bijvoorbeeld Google in Eemshaven. Het CBRE-rapport toont dat het aantal datacenters in Nederland blijft groeien, vooral in de regio Amsterdam. De datacentermarkt groeit daar sneller dan in Frankfurt, Londen en Parijs, de voornaamste concurrenten. Naast de Rotterdamse haven en Schiphol hebben we er met Amsterdam dus een mainport bij, voor internationale datadistributie. Met ook de AMS-IX, het grootste internetknooppunt ter wereld, en de NL-IX als de nummer vijf internet exchange van de wereld."   

 

Datacenters staan bekend als grootverbruikers van energie. Hoe ontwikkelt zich dat verbruik?   

"De ICT-sector verbruikt jaarlijks ongeveer 2,5 terawattuur (TWh), zo'n 2% van het landelijke elektriciteitsverbruik. Datacenters gebruiken circa 1,4TWh en telecombedrijven zo'n 1,0 TWh, blijkt uit onderzoek van CE-Delft. Daaruit blijkt ook dat de stijging van het energiegebruik bij datacenters beperkt is vergeleken met de sterke groei van diensten en data. Bij telecom zien we zelfs absolute daling van het verbruik. De afgelopen jaren hebben datacenters hun verbruik flink weten terug te dringen dankzij zuinigere ICT-apparatuur. Doordat die bestand is tegen steeds hogere temperaturen, kan het koelen van datacenters nu ook veel meer gebeuren met omgevingslucht, zonder tussenkomst van een koelinstallatie. Free cooling dus. Terwijl er vroeger in onze ruimtes voortdurend airco's stonden te loeien. CE-Delft geeft aan dat de trend van grotere energie-efficiency de komende jaren doorzet, mede dankzij de Meerjarenafspraken die de sector daarover maakt  met de overheid. Tot 2020 verwachten de onderzoekers per saldo een daling van het energieverbruik van ICT van 10-20% ten opzichte van 2013. Richting 2030 wordt de bandbreedte van hun raming breder, van een daling van 22% tot een stijging van 14%, want de onderzoekers hebben natuurlijk ook geen glazenbol."  

“Doelstelling is verder vergroenen, al blijft datacenter als volcontinu bedrijf voorlopig ook afhankelijk van fossiele energie”

Hoe zit het in de sector met gebruik van duurzame energie?   

"We hebben als sector echt als speerpunt dat we het energieverbruik zoveel mogelijk willen vergroenen, ook door steeds meer gebruik te maken van warmte-koudeopslag. Vergeleken met andere sectoren lopen we daarin voorop. Meer dan zestig procent van alle datacenters maakt al gebruik van duurzame energie. Zoals Google dat in Eemshaven alle stroom afneemt die een windpark van Eneco daar produceert (Windpark Delfzijl Noord), en zoals EvoSwitch (databeheer) dat doet bij een windpark van Nuon bij Enkhuizen. Onze doelstelling is nog verder vergroenen, al blijft een datacenter als volcontinu bedrijf voorlopig ook afhankelijk van fossiele energie. Want zon en wind zijn er niet altijd en grootschalige opslag van duurzame energie laat nog op zich wachten. Bij verder vergroenen geldt ook dat energie betaalbaar moet zijn, willen we internationaal concurrerend blijven. Voor ons als sector is de levering van groene energie ook niet gebonden aan landsgrenzen. Waarom zou het 100% Nederlandse groene stroom moeten zijn, als we die groene stroom goedkoper uit Duitsland of Noorwegen kunnen halen?"   

 

Welke trend dient zich nu aan voor energie-efficiëntie?   

"Verdere consolidatie van kleine in-house serverruimten naar grote datacenters die veel energie-efficiënter zijn. En meer een ketenbenadering. Dus het klantgebruik van datacenters beter op elkaar afstemmen zodat je een meer gemiddeld energieverbruik krijgt, met minder pieken en dalen. Al blijft het managen van het stroomverbruik van datacenters lastig, want veel IT van klanten heeft een vast patroon. Dat schommelende verbruik valt ook niet een, twee, drie te rijmen met zonne- en windenergie."  

 

Wat wordt er bedoeld met dat datacenters ‘flexibele energiespelers' zijn?   

"Dat we continu bekijken hoe datacenters nog efficiënter kunnen draaien, ook door hergebruik van overtollige warmte in kassen en slimme lokale energienetwerken. Een aan te leggen warmte en koude net kan hier enorm aan bijdragen. Er zijn nu al voorbeelden van het potentieel. Zo gaan datacenters van Microsoft op het bedrijventerrein Agriport in Middenmeer in Noord-Holland warmte leveren aan de glastuinbouw in die regio. Een ander belangrijk gebied voor warmtelevering door datacenters wordt Schiphol Trade Park. In Eindhoven levert het datacenter van KPN via een lokale warmte-ring al warmte aan andere gebruikers actief op de High Tech Campus."  

 

Wat zijn obstakels bij het realiseren van deze regionale energienetwerken?    

"In de voorbije jaren zijn er veelbelovende concepten al vroeg in hun potentie beknot of zelfs geschrapt omdat deze geen plaats konden krijgen in regionale gebiedsontwikkeling, en bestemmingsplannen. Om het volledige potentieel van energie-efficiënte en verbonden datacenters te benutten, is het dus heel belangrijk dat de gebiedsontwikkelaars van datacenter-omgevingen zich bewust zijn van de mogelijk duurzame en slimme toekomst. In dat opzicht was het vestigingsbeleid waar de gemeente Amsterdam in 2011 mee kwam absoluut essentieel voor de Green IT en datacenter ontwikkeling in Nederland. Toen is energie efficiëntie geïdentificeerd als een belangrijk thema voor de sector, om de groei van de sector op lange termijn te kunnen faciliteren en integreren in de stad. Er werd ook gelijk een duidelijke visie gepresenteerd: de Green Data Port. Gelijktijdig met het vestigingsbeleid is er initiatief genomen voor een regionale publiek-private samenwerking om innovatie voor energie-efficiënte datacenters te stimuleren. Deze samenwerking, Green IT Amsterdam, is toen gestart met 25 deelnemende datacenters, ICT-bedrijven, energieleveranciers- en R&D-organisaties."