Terug naar overzicht

22 januari 2018

Wiebes, geef met nieuwe Energiewet zet aan transitie

Minister Wiebes kondigt terecht een nieuwe Energiewet aan. Onze huidige wetgeving loopt namelijk achter op de energietransitie waarin we ons bevinden. Wiebes moet nog invulling geven aan de nieuwe wet. Natuur & Milieu doet graag een voorzet: maak er een koepelwet van die boven de Gas, Elektriciteits- en Warmtewet hangt en ervoor zorgt dat bestaande én nieuwe partijen op de energiemarkt hun rol goed kunnen vervullen en samen ook vaart kunnen maken met de energietransitie.

 

Een nieuwe energiewet is noodzakelijk opdat partijen echt werk kunnen maken van de energietransitie. Wiebes heeft de nieuwe wet die hij heeft aangekondigd nog niet ingevuld. Natuur & Milieu doet graag een voorzet voor de nieuwe wet: een koepelwet die boven de Gas-, Elektriciteits- en de Warmtewet hangt. Dit is sneller te realiseren dan volledige integratie van drie wetten. Van het traject van de Omgevingswet leren we dat dat ongeveer 10 jaar duurde. Zo lang kan de energietransitie niet wachten.

Op dit moment zijn er namelijk drie wetten (Gaswet, Elektriciteitswet, Warmtewet) die heel traditioneel in sectoren denken: gasmarkt, elektriciteitsmarkt en de warmtemarkt. En deze drie wetten regelen ook nog eens niet hetzelfde, de doelen verschillen en de marktordening is niet gelijk. Erg ingewikkeld allemaal en onhandig als er meer samenhang en flexibiliteit nodig is.

Deze samenhang en flexibiliteit is namelijk hard nodig: er ontstaan steeds meer nieuwe rollen.  Die samenhang is wel belangrijk: stroom kan bijvoorbeeld omgezet worden in gas of warmte. Huishoudens zijn daarnaast niet alleen meer afnemers van stroom, gas en warmte maar ook leverancier van stroom, dankzij het toenemend aantal zonnepanelen. Ook gaat de gemeente de warmtetransitie regisseren en leveren netbeheerders informatie aan. Allemaal nieuwe rollen, die lastig uit te voeren zijn met verouderde wetten.

"Er is te weinig flexibiliteit, te weinig samenhang en rolopvattingen zijn verouderd"

In de drie oude wetten worden de rollen zeer traditioneel beschreven. Vooralsnog mag een netbeheerder bijvoorbeeld alleen het net beheren. In de transitie is het echter belangrijk dat een netbeheerder meer kan doen, bijvoorbeeld lokale maatwerkoplossingen zoeken om te voorkomen dat het net verzwaard moet worden. De rolverdeling tussen private en publieke partijen dreigt bovendien te strikt te worden door de oude wetten. En ook nieuwe dienstverleners kunnen niet toetreden tot de lokale markt behalve via een experiment of een pilot.

 

Er is dus te weinig flexibiliteit, te weinig samenhang en rolopvattingen zijn verouderd. Er is behoefte aan modernisering. Tijd dus voor verandering, zal ook Wiebes gedacht hebben toen hij aan de Tweede Kamer voorstelde om een nieuwe Energiewet te maken (brief van 11 december 2017). Natuur & Milieu juicht dit idee toe.

 

Deze nieuwe wet moet een kader bieden waarbinnen partijen hun veranderende rol kunnen spelen, waarbij maatwerk en flexibiliteit mogelijk zijn én het recht op energie geborgd wordt. De wet moet ook de samenhang borgen tussen gas, elektriciteit en warmte en mogelijkheden creëren voor opslag. Natuur & Milieu riep Kamerleden op om tijdens het Algemeen Overleg op 18 januari steun te geven aan een nieuwe koepelwet Energie en te zorgen dat deze de samenhang en flexibiliteit voldoende borgt en de rollen helder en rechtvaardig beschrijft.

 

Deze wet moet ervoor zorgen dat bestaande én nieuwe partijen hun rol goed kunnen vervullen en kunnen samenwerken aan een snelle energietransitie. Wij denken graag mee over een nieuwe koepelwet Energie.

 

Geertje van Hooijdonk is hoofd Programma's bij Natuur & Milieu