Terug naar overzicht
Jorien de Lege
14 januari 2015

Essent begint met roken

Jorien de Lege, Greenpeace: "Niet uitgesloten dat rechter uitknop Eemshavencentrale indrukt."

Nederland doet het helemaal niet zo slecht met duurzame energie, betoogde energie-expert en emeritus hoogleraar Wim Turkenburg onlangs in Trouw (betaalmuur). Wij Hollanders hebben het namelijk geografisch niet gemakkelijk. Geen hoogteverschillen en dus geen waterkracht, slechts zon en een winderig, vlak landschap om ons van energie te voorzien. Armoe troef. Dat we onderaan de lijst van Europese landen bungelen betreft schone energie is ons dus nauwelijks te verwijten. Onzin natuurlijk. Denemarken en Duitsland hebben ook geen noemenswaardige waterkracht en toch komen onze oosterburen op ruim een kwart hernieuwbare elektriciteit. De Denen zitten zelfs op bijna de helft. Maar misschien is dat geen eerlijke vergelijking. Zij hebben wilskracht. Zou dat ook geografisch bepaald zijn?

“Deze maand wordt de grootste kolencentrale die Nederland ooit gekend heeft aangesloten op het net”
Nederland is kennelijk wel een ideaal land voor kolen. Deze maand wordt de grootste kolencentrale die Nederland ooit gekend heeft aangesloten op het net. RWE/Essent kan in de dubbele oven van de Groningse Eemshaven centrale vanaf nu 5.000 kilo kolen per minuut verbranden. De Waddenzee is nog even grondig uitgebaggerd zodat wekelijks schepen met 50.000 ton kolen kunnen aanmeren. Als dit jaar ook de twee nieuwe kolencentrales op de Maasvlakte gaan draaien, zijn de Grote Drie verantwoordelijk voor tien procent van de Nederlandse CO2-uitstoot.

Essent mag graag claimen dat ze de grootste in groen zijn. De megacentrale in de Eemshaven zou ‘de schoonste en meest efficiënte in zijn soort' zijn. Dat doet me toch sterk denken aan de introductie van filtersigaretten. ‘Just what the doctor ordered!'.

Een rendement van nog geen 50 procent en een CO2-uitstoot gelijk aan drie miljoen extra auto's op de weg, kan ik met de beste wil van de wereld niet als ‘schoon' betitelen. De centrale loost net zoveel kwik als de gehele verdere energie-industrie direct in het Waddengebied. Met de 100 ton fijnstof die jaarlijks uit de schoorsteen komt, hebben de gasten in de nabijgelegen Duitse kuuroorden meer aan een stofmasker tegen hun astma dan aan een duinwandeling. De beloofde opslag van CO2 onder de grond (CCS) is er niet gekomen; de term ‘CCS ready' - de centrale zou klaar zijn om de techniek toe te passen - betekent niet meer dan een overwoekerd grasveldje op het terrein van de centrale.

De natuurvergunning van de Eemshavencentrale is nog steeds niet definitief. Toen de eerste vergunning werd vernietigd, heeft het provinciebestuur behendig een gedoogvergunning in elkaar geknutseld. Daarmee werd een geheel nieuwe rechtspositie in het leven geroepen: legaal iets doen wat volgens de wet niet mag.

RWE/Essent bouwt op eigen risico, stelde de Raad van State toen zij in 2011 groen licht gaf om zonder natuurvergunning de centrale af te bouwen. In de praktijk blijkt dat de centrale vooral op ons risico gebouwd wordt. Want ook al stelt RWE nu zelf ook dat de Eemshavencentrale overbodig is en te weinig zal opleveren, het ding is gebouwd en die € 2,6 miljard moet worden terugverdiend. Gelukkig is er een lichtpuntje: deze geavanceerde kolencentrale is volgens Essent helemaal aangepast aan deze tijd omdat hij snel kan terug- en afschakelen. Er komt hopelijk snel een uitgelezen moment om dat in de praktijk te brengen, aangezien er een beroepsprocedure loopt van onder andere Greenpeace tegen de voorlopige natuurvergunning. Het is zeker niet uitgesloten dat op last van de rechter de uitknop wordt ingedrukt. Ik maak er bij dezen mijn goede voornemen van voor 2015 om dat voor elkaar te krijgen. Op uw gezondheid, proost!