Terug naar overzicht
Jorien de Lege
2 december 2014

Kerncentrale Hinkley Point C: een tip voor Hennie van der Most

Jorien de Lege, Greenpeace: "Geld is altijd het centrale thema geweest bij kernenergie"

De Britse regering heeft met het akkoord voor de bouw van kerncentrale Hinkley Point C een financieel monster van Frankenstein gecreëerd. 25 miljard pond voor 6 gigawatt nucleair vermogen, op te brengen door de Britse belastingbetaler. De Franse stroomleverancier EdF krijgt 35 jaar lang een vaste prijs voor de kernstroom van twee keer de huidige kilowattuurprijs. Daarbovenop wordt de inflatie gecorrigeerd; andere extra garanties nemen alle risico's voor EdF weg. In Frankrijk zal de champagne geknald hebben.

 

Geld is altijd het centrale thema geweest bij kernenergie. Too cheap to meter! was het motto in de jaren zestig en zeventig. De hele wereld zou richting welvaart opgestuwd worden dankzij goedkope en betrouwbare kerncentrales. Overheden subsidieerden zich een slag in de rondte om de droom waar te maken.

Een halve eeuw later is atoomstroom verrassend genoeg de enige vorm van energieopwekking die steeds duurder wordt. Het euvel zit hem in de bouw van de derde generatie reactoren. Deze kosten een godsvermogen, met als absolute topper de EPR (European Pressurized Reactor) van de Franse staatsfabrikant Areva. En toch heeft de Britse regering besloten dat juist twee van deze EPR's gebouwd zullen worden aan hun kant van het kanaal. Kernenergie is - met de EPR als vlaggenschip - hard op weg om de duurste vorm van stroomopwekking te worden.

Waar Cameron de kleine lettertjes kennelijk niet heeft gelezen, is de financiële wereld wel alert. Kredietbeoordelaar S&P verlaagde de status van Areva deze week naar BB+/B met negatief vooruitzicht, in de financiële wereld ook wel ‘junkstatus' genoemd. De reden is dat het Franse EPR-project in Flamanville wederom vertraagd is. De kosten zijn meer dan verdubbeld. In het Finse Olkiluoto, waar men sinds 2005 pogingen doet de eerste EPR op te leveren, worden niet eens meer uitspraken gedaan of en wanneer de reactor online gaat. Het ding zou in 2009 al in bedrijf worden genomen. 8,5 miljard euro en vijf jaar later zijn Areva en  Finse opdrachtgever TVO vooral druk elkaar richting bankroet te procederen.
“Oostenrijk en Luxemburg gaan hun beklag doen bij het Europese Hof wegens marktverstoring”

De Europese Commissie besloot onlangs dat de Britse miljardendeal geen ongeoorloofde staatssteun is. Dat is - zacht gezegd - opmerkelijk. Kernenergie is met de beste wil van de wereld geen hernieuwbare energie te noemen. Daarom komt het volgens Europese regels niet in aanmerking voor staatssteun. Barosso en de zijnen leken hier aanvankelijk ook zo over te denken, maar gaven op de valreep van hun ambtstermijn toch nog hun zegen. Er zou ‘marktfalen' gecorrigeerd worden met deze deal. Met andere woorden: kernenergie kan de concurrentie niet aan.

Het blijkt dat zelfs na Franse champagne toch echt een behoorlijke kater volgt. Of EDF ooit zijn goudomrande voorwaarden zal opstrijken, is gezien de omstandigheden zeer onzeker. Niet alleen gaan landen als Oostenrijk en Luxemburg hun beklag doen bij het Europese Hof wegens marktverstoring (Duitsland denkt erover om zich aan te sluiten vanwege de gevaren voor de hernieuwbare industrie), Areva zit zonder kapitaal om de reactoren te bouwen. Het aandeel is in de afgelopen jaren gedaald van 60 euro naar nog geen 10. Op de dag dat de kredietbeoordeling naar beneden werd bijgesteld, kelderde de prijs met 20 procent. Daar komt nog een miljardenclaim bovenop van de Finnen, die stellen dat alle vertragingen en kostenoverschrijdingen van het EPR-project in Olkiluoto de schuld van Areva zijn. Niet de beste partner om de Britse energiemarkt aan over te geven. Wat David Cameron bezielt om zich in dit hachelijke avontuur met de Franse nucleaire industrie te storten, is mij een raadsel. Hij subsidieert vooral de Franse staatskas met zijn deal. Is hij toch pro-Europeser dan hij eruitziet.

We zullen zien of Hinkley C er ooit komt. Het zou niet de eerste keer zijn dat een nucleair project uitmondt in een nooit in gebruik genomen centrale. Gelukkig weet het bedrijfsleven daar wel raad mee. Topondernemer Hennie van der Most is inmiddels de trotse eigenaar van Wunderland Kalkar, een pretpark gebouwd in en rond de nooit gestarte Kalkar kernreactor in Duitsland. Hennie, een kleine tip: stuur je Cameron alvast je visitekaartje?

Jorien de Lege is campagneleider klimaat en energie bij Greenpeace