Op zoek naar een warmtepomp, verdwaald in adviesland

Na het isoleren zou ik dan de CV ketel kunnen vervangen door een warmtepomp en van het gas af kunnen. Maar, zoals iedere huiseigenaar weet, sneuvelt Het Plan als eerste bij een verbouwing. Met de start van het stookseizoen ging ook bij mij de ketel aan en werd al snel duidelijk dat er vrij snel een witte vlag uit de CV ketel zou komen. De pomp begon allemaal geluiden te maken met een diagnose ‘versleten lagers’ tot gevolg.

De installateurs die ik benaderde, hadden geen interesse in het repareren van de pomp. “Te oud”. “Geen reserveonderdelen”. “Zonde van het geld”. Daarmee waren de opties die overbleven allemaal in de categorie “pick your poison”. Een nieuwe CV ketel ophangen kon, maar leek me zonde van het geld (want: het plan was om binnen 2 jaar over te stappen naar een warmtepomp). Een ketel huren was ook niet aantrekkelijk (want: deze hebben vaak een minimale contractduur van 5 jaar, wat per saldo evenveel kost als een nieuwe ketel). Aan een refurbished ketel wil geen van de installateurs zich – pun unintended – branden (want: installateurs moeten de kwaliteit garanderen, wat niet kan als de ketel al ergens anders heeft gehangen).

Na wat online speurwerk bleek dat de huidige generatie warmtepompen water tot 65 graden kunnen verwarmen. Niet direct met een bejubelde COP van 4 (dus efficiënt: weinig stroom, veel warmte), dat is alleen haalbaar met vloerverwarming of convectoren waardoor de stooklijn omlaag kan. Ook is mijn isolatie nog niet optimaal, dus als we deze winter langs Elf Steden mogen schaatsen, haal ik wellicht niet 20 graden in m’n woonkamer. Maar goed, één winter energetisch wat minder efficiënt draaien en een wellicht een extra trui aantrekken is nog altijd een stuk goedkoper dan voor 2 jaar een CV ketel ophangen.

“Meneer, we kunnen hier geen warmtepomp installeren, want vanwege het smalle trapgat krijgen we de componenten niet op zolder”

Maar toen begon het feest: het zoeken naar een installatiebedrijf. Hieronder een bloemlezing van de reacties en offertes die ik heb ontvangen:

1. € 7500 voor de hele installatie, waarbij de installateur op het oog heeft ingeschat hoeveel thermisch vermogen ik nodig heb. Fun fact: zijn inschatting is circa de helft van wat ik op basis van een warmteverliesberekening nodig zou hebben;
2. “Meneer, u kunt beter een CV ketel installeren, deze woning krijgt u met een warmtepomp niet warm, ook niet als u alles geïsoleerd heeft. Als u tóch een warmtepomp wil, raad ik een hybride aan”;
3. € 12.500 voor de hele installatie, met een warmtepomp die een hoger thermisch vermogen levert van dezelfde producent als nummer 1 (maar nog steeds behoorlijk minder dan wat ik op basis van de warmteverliesberekening nodig heb);
4. € 19.000 voor de hele installatie, die me ten sterkste afraad de warmtepompen te gebruiken dat nummer 1 of nummer 3 in de offerte heeft staan “want daarmee voldoe je niet aan de geluidsnormen op de erfgrens”;
5. “Meneer, we kunnen hier geen warmtepomp installeren, want vanwege het smalle trapgat krijgen we de componenten niet op zolder. … Oh, het trapgat is voor anderen installateurs geen probleem? Dat verbaasd me, want iedereen gebruikt standaard maten. Weet u zeker dat het klopt wat u zegt?”
6. “Wij raden plaatsing op het dakterras af, maar mogelijk kan het op de dakkapel. … Nee hoor, dat geeft geen trillingen, wie zegt dat? … 3 andere installateurs? Wat gek, want wij doen dat altijd en hebben daar nog nooit problemen mee gehad”.

Kortom, na 6 thuiswerkdagen in 3 weken en evenveel installateurs die over de vloer zijn gekomen, was er totaal geen chocola van te maken. De machines die nummer 1 en 3 aanraadden: kunnen die nu wel of niet? Want ze voldoen óf wel óf niet aan de geluidsnormen; beide kunnen onmogelijk tegelijkertijd waar zijn. Nog afgezien van de vraag überhaupt genoeg vermogen leveren. Of moet ik toch nummer 2 luisteren en toch maar een CV ketel installeren? Dat is wel de veiligste optie. En nummer 4 dan, die is zo duur dat die vast wel weet waar hij het over heeft.

En dan heb ik het nog niet eens over de vraag of ik wel of niet een buffervat nodig heb, of deze dan in de aanvoer of retour moet, de optie van een extra booster heater in het boiler- of buffervat (“voor het geval dat het toch een koude winter wordt kunt u zo wat extra warmte genereren”) en thermische vermogens die door de fabrikanten voor verschillende temperaturen worden gespecificeerd.

Na 10 jaar werken in de technische sector en de nodige hulp kan ik ondertussen redelijk meekomen met de technische details. Maar in gedachten stelde ik nu m’n buurvrouw voor, een gemiddelde vrouw in de 60. Ze vindt dit soort dingen gewoon niet boeiend. Haar huis moet gewoon warm zijn. Stel dat bij haar op Kerstavond de CV ketel ermee ophoud en dat ze dus NU wat anders nodig heeft. Ik snap dat ze in dat soort situaties haar handen in de lucht zou gooien en gewoon voor een nieuwe CV ketel zou gaan. Of in het beste geval gaat ze voor de goedkoopste, om er na een half jaar achter te komen dat de machine toch teveel geluid produceert en/of haar huis in de winter niet warm wordt.

Maar hou me ten goede, voordat ik Volksvijand Nummer 1 wordt voor alle installateurs. Ik ben ervan overtuigd dat er geen kwade wil bij zit. Iedereen die ik spreek komt eerlijk, behulpzaam en oprecht over; en ik neem aan dat de adviezen en offertes naar eer en geweten zijn opgesteld. Alleen, zolang er nog zoveel tegenstrijdige adviezen worden gegeven; machines worden aangeraden die amper 50% van het benodigde vermogen kunnen leveren; of als een standaard vlizotrap al te smal is; kunnen we niet verwachten dat warmtepompen bij renovaties gemeengoed worden.