Het vraagstuk van de leveringszekerheid van energie begint het debat over vergroening te overheersen. Is dat erg? Jazeker, want de uitstoot moet omlaag. Zeker nu duidelijk is dat Europa het snelst opwarmde continent van de wereld is.
Na de heetste zomer in Europa ooit, moet de noodzaak van de energietransitie geen vraag meer zijn. Of je moet tot de kleine minderheid horen die nog steeds denkt dat het allemaal wel meevalt.
### Goedkoop is duurkoopGoedkoop is duurkoop
Zeker is dat achterblijvende klimaatmaatregelen ertoe leiden dat we ons in een hoek hebben gemanoeuvreerd waaruit geen ontsnappen meer mogelijk is. We gaan ongemerkt over van het tegengaan van klimaatverandering naar klimaatadaptatie, waarvan de kosten veel hoger zijn. De bekende Stern Review concludeerde in 2006 al dat het stabiliseren van het klimaat ongeveer een procent van het mondiale BBP per jaar zou kosten. De kosten van klimaatadaptatie zouden veel hoger liggen. Voor ontwikkelde landen zouden alleen al de kosten van klimaatbestendige infrastructuur tussen de 15 en 150 miljard dollar per jaar bedragen.
Maar dat was in 2006. De inschattingen zijn allang achterhaald, ook omdat er bijvoorbeeld bij de kosten van verminderde landbouwopbrengsten de aanpassingen van huizen opgeteld moeten worden.
Bovendien loopt door de exploderende energieprijzen de concurrentiekracht van Europa hard terug. De prijsstijgingen zijn het gevolg van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne. We wilden af van de Russische olie en het gas en werden gedwongen veel duurdere energie elders te kopen. Door de oorlog die president Trump tegen Iran is begonnen zijn de prijzen wederom geëxplodeerd. Door de blokkade van de Straat van Hormuz is het aanbod krapper. Golfstaten moeten nieuwe pijpleidingen aanleggen om olie en gas naar Europa en andere delen van de wereld te transporteren. Dit maakt de kostenstijging structureel.
### Geopolitiek helpt niet meeGeopolitiek helpt niet mee
Helaas voor ons hebben de OPEC+ landen net bepaald dat er geen maatregelen komen om de prijs te drukken. Waarom zouden ze? Het brengt geld in het laatje, het Westen is nog steeds rijk en een aantal landen heeft weinig op met dat bemoeizuchtige Westen. Dat geldt zeker voor OPEC+ lid Rusland.
De gevolgen zijn groot. Als de inflatie oploopt en de concurrentiekracht afneemt is er minder geld beschikbaar voor klimaatmaatregelen en het ondersteunen van mensen die aan ‘energiearmoede leiden’. Dat leidt tot meer klimaatverandering, minder klimaatadaptatie, sociale onlusten en politieke polarisatie.
> "We gaan ongemerkt over van het tegengaan van klimaatverandering naar klimaatadaptatie, waarvan de kosten veel hoger zijn."Tegelijkertijd is Amerika zelf de belangrijkste LNG-exporteur voor ons geworden en wordt de oliemarkt steeds meer door de Amerikanen gedomineerd nu Trump grip heeft gekregen op de gigantische oliereserves van Venezuela. Daardoor komt Europa nog meer in de klem, temeer omdat Trump juist fossiele brandstoffen propageert en Europa’s energietransitie wil stoppen.
Hoe Europa dit dilemma gaat oplossen is mij voorlopig een raadsel. Politici zullen gaan kiezen voor het temporiseren van de energietransitie en het vertragen van de klimaatadaptatie in de hoop dat sociale en politieke instabiliteit wordt voorkomen. Maar feitelijk wordt de rekening vooruitgeschoven. Met alle gevolgen van dien.