Energie is in een paar jaar veranderd van een economisch marktproduct naar een strategisch machtsmiddel. Probleempje voor Europa: wij zijn de vragende partij en sinds we voor onze LNG-importen in belangrijke mate afhankelijk zijn van de Verenigde Staten, zijn we extra kwetsbaar geworden. Beter gezegd: chantabel. Ik heb er al eerder op gewezen dat de logische oplossing, vergroening, ons evenzeer afhankelijk maakt, maar dan van China. Die levert de meeste technologie en grondstoffen die noodzakelijk zijn voor de energietransitie. Helemaal afhankelijk worden van China willen we niet en de energietransitie is iets van de lange adem.
Dus zien we een verschuiving van wat sommigen ‘klimaatideologie’ noemen naar ‘energiezekerheid’. We geven prioriteit aan leveringszekerheid omdat anders de boel hier stil komt te liggen. Dit werd bevestigd door het World Economic Forum dat eerder dit jaar constateerde dat het energielandschap snel verandert. In 2025 werd nog voor een recordbedrag geïnvesteerd in schone energie, maar dit jaar liep dit terug. Ik hoopte dat dit zou veranderen als Trumps oorlog tegen Iran zou zijn afgelopen. Maar dat is niet gebeurd.
De Amerikaanse militaire planners kregen onlangs van de president de opdracht om plannen te ontwikkelen om het land nogmaals te bombarderen. Welk nut dat heeft ontgaat mij, maar als Trump daartoe daadwerkelijk besluit, zullen energieprijzen weer verder kunnen oplopen.
### Langdurige ontwrichtingLangdurige ontwrichting
Dit is helaas niet alles. Inmiddels hebben de door Iran gesteunde Houthi’s het westen van Jemen onder controle waardoor ze de toegang tot de Rode Zee beheersen. Het doel is vooral om Saoedi-Arabië dwars te zitten dat de legitieme regering van Jemen steunt in zijn strijd tegen de rebellen. Iedereen is verbaasd over de militaire kracht van de Houthi’s die Saoedische oliefaciliteiten aanvallen met drones en ballistische raketten waartegen het Koninkrijk zich niet goed kan verdedigen. Wat als een korte oorlog van Amerika en Israël tegen Iran is begonnen, is ontaard in een langdurige ontwrichting van de hele regio.
> “Die prognoses kunnen helemaal in de prullenbak als het Trumpisme definitief overslaat naar Europa.”Door de chaos die Trump heeft gecreëerd, hebben Europese leiders momenteel iets anders aan hun hoofd dan volop inzetten op de energietransitie, hoe noodzakelijk die ook is. Klimaatbeleid concurreert met defensie. Burgers morren over hoge energieprijzen. Die onrust tast de sociale cohesie aan en speelt populisten die niets met vergroening hebben in de kaart. Die populisten kijken met jaloezie naar Trump die fossiele energie ruim baan geeft en de regels voor methaan dat vrijkomt bij de winning van olie en gas versoepelt. Methaan is een belangrijke veroorzaker van klimaatveranderingen, maar Trump gelooft er niet in. Als dit denken naar Europa overslaat omdat populisten in Frankrijk of Duitsland het voor het zeggen krijgen, kunnen we de pogingen om het klimaat nog enigszins in toom te houden wel vergeten en moeten we volop inzetten op veel duurdere klimaatadaptatie.
Wopke Hoekstra, de Eurocommissaris voor Klimaat, heeft voor dat laatste onlangs gewaarschuwd. Hij houdt al rekening met een temperatuurstijging van drie graden in 2100. Drie graden? Als iets de afgelopen decennia duidelijk is geworden, dan is het wel dat die prognoses altijd te optimistisch waren. Die prognoses kunnen helemaal in de prullenbak als het Trumpisme definitief overslaat naar Europa.