Zoeken naar “”

Waardevolle lessen van 25 jaar vrije elektriciteitsmarkt – deel 2

Op 25 mei 1999 werd de Nederlandse elektriciteitsmarkt geliberaliseerd. In eerste instantie kregen alleen grootverbruiker keuzevrijheid voor hun stroomleverancier, later ging de markt open voor kleinere bedrijven en consumenten. Dit jubileum vieren we met twee podcasts waarin we terugblikken op wat de vrije stroommarkt ons heeft opgeleverd, en waarin we ook vooruitkijken naar oplossingen voor de problemen van nu en de toekomst. In een tweedelige podcast blikt Noud Köper terug met hoofdrolspelers van die tijd. In deel 2 gaat Noud Köper in gesprek met drie hoofdrolspelers op die markt: Hans Grünfeld (directeur VEMW, grootverbruikers), Paul van Son (destijds handelshuis EnTrade / Essent Energy Trading, tevens oprichter van Europese handelaren vereniging EFET in 1999 en in 2023 ZETA (Zero Emissions Traders Alliance) en Bert den Ouden, oprichter van elektriciteitsbeurs APX en tegenwoordig directeur van het HyXchange waterstofbeursproject. Naast boeiende verhalen over de start van de stroommarkt klinken er ook veel kritische noten over de situatie van vandaag. Zoals op de energiepolitiek van de Europese Commissie die de vrije stroom- en gasmarkt in de weg staat en frustrerend is voor de snelle opbouw van een waterstofmarkt. Verder zijn er grote zorgen over de netcongestie, waardoor bedrijven onvoldoende kunnen verduurzamen, en de sterk gestegen kosten van het elektriciteitsnet waarmee Nederland opnieuw uit de pas loopt met het buitenland.

Techniek en gedrag gaan hand in hand

Jan Paul van Soest daagt de critici van de PBL-studie Trajectverkenning Klimaatneutraal 2050 graag uit met een beleidsplan gedragssturing te komen dat de contramal is van de trajectverkenning. “Hoe krijg je de gedrags- en leefstijlveranderingen voor elkaar, en hoeveel emissiereducties zijn daarmee in welk tijdpad te behalen? En geef graag ook even aan hoe de volgens de klimaatwetenschap inmiddels onvermijdelijke ‘negatieve emissies’ - CO2-concentratie in de atmosfeer verlagen - via gedrags- en leefstijlveranderingen te realiseren zijn.”

Van wie is de zee?

De energietransitie vraagt goed nadenken over de inzet van de beschikbare ruimte in het collectieve domein zoals de Noordzee, stelt Bert Tieben. “Voorkomen moet worden dat de uitrol van windparken op zee wordt gezien als ‘privatisering’ van een collectief goed vanwege de industriële toepassing van hernieuwbare elektriciteit.

Waardevolle lessen van 25 jaar vrije elektriciteitsmarkt – deel 1

De Nederlandse vrije elektriciteitsmarkt bestaat 25 jaar. Op 25 mei 1999 vond de eerste fase van de energieliberalisering plaats, waarbij grootverbruikers de vrijheid kregen om te kiezen voor hun stroomleverancier. In deze podcast blikt Noud Köper terug met hoofdrolspelers van die tijd. Welke lessen hebben we geleerd die kunnen helpen om de huidige uitdagingen op de stroommarkt het hoofd te bieden? In deel 1 van de podcast komen de makers van de markt aan het woord: toenmalig DG Energie Noé van Hulst, oud-TenneT-COO Ben Voorhorst en Bert den Ouden, oprichter van de Amsterdamse elektriciteitsbeurs APX.

Hoop, lef, trots… maar ook: draagbaar, haalbaar & uitvoerbaar

Het nieuwe kabinet doet op het gebied van klimaat en energie hetzelfde als wat Unilever enkele weken geleden deed: de idealen in lijn brengen met de realiteit, constateert Frank van den Heuvel. “En dat is nooit verkeerd, want politiek bedrijven is ook mensen en bedrijven niet teleurstellen en verwachtingen waarmaken.”

Dankzij mest energieneutraal

De ast van Energiepodium.nl bezoekt Twente. Vlakbij Noord Deurningen werken hier zes melkveebedrijven samen. Zij zetten de mest van de koeien om naar biogas. Het project kwam tot stand met de hulp van Stichting Duurzaam Deurningen. Een van die bedrijven is een IJsboerderij. Eigenaar Erik Kuiper en Jeroen Hulsebeek van Stichting Duurzaam Deurningen vertellen hoe zij ondanks tegenslag succesvol zijn geworden. Inmiddels beheren zij nu ook zelf een eigen netwerk van tien kilometer lengte dat twee grote afnemers voorziet van biogas. Wie de heren spreekt hoort idealisme en een groot hart voor de energietransitie. Hun aanpak minimaliseert de uitstoot van stikstof en maakt hun dorp energieneutraal.

De moraal van het Shell-verhaal

Zijn ondernemingen die vervuilende producten verkopen, ook verantwoordelijk voor de schadelijke effecten die het gebruik ervan veroorzaakt? Niet volledig, meent Anton Buijs, maar dat ontslaat ze niet van de verplichting zich in te spannen om de negatieve impact te beperken. Tenminste als ze hun claim serieus nemen dat ze maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Andere keuzes

Met de Europese verkiezingen op komst, en een nieuwe samenstelling van het Europese Parlement als gevolg is dit volgens Hans van Cleef het perfecte moment om oneffenheden in het beleid rond het Carbon Border Adjustment Mechanism glad te strijken. “Ook bedrijven kunnen andere (investerings-)keuzes maken dan de op het oog voor de hand liggende, net als snookeraar Ronnie O’Sullivan. Misschien niet per se uit sportiviteit, maar wel uit risico-afwegingen en toekomstig bedrijfsbelang.”

Het Mauritshuis: misschien wel het duurzaamste museum van Den Haag

In columns en opinieartikelen wordt op Energiepodium veel aandacht besteed aan de politieke, organisatorische en technische aspecten van de energietransitie. In de serie Op Kop gaat het juist om de mensen en bedrijven die met de poten in het bluswater staan. Hoe vergaat het ze in de kopgroep? Is het vooral flink afzien of geeft de wetenschap dat de finish dichterbij komt (?) ook veel energie en voldoening? In deze aflevering: het Mauritshuis, niet alleen het mooiste maar misschien ook wel het duurzaamste kunstmuseum van Den Haag.

Leren van de buren

Vrijwel geruisloos is begin 2023 voor de kosten van het Belgische elektriciteitsnet voor kleinverbruikers een nieuw tariefsysteem ingevoerd. Huishoudens met een hoog piekverbruik betalen nu meer dan huishoudens die minder netcapaciteit benutten. Belgische huishoudens worden aldus gestimuleerd slim om te gaan met de schaarse netcapaciteit, laat Martien Visser zien.